PROGRAM WYCHOWAWCZY
SZKOŁY PODSTAWOWEJ
w WANDALINIE

OGÓLNE ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE

Podstawy programowe pracy wychowawczej w klasach I-III

Celem pracy wychowawczej w klasach I-III jest wspomaganie
i ukierunkowanie rozwoju uczniów poprzez stwarzanie warunków do pełnej realizacji potencjalnych możliwości, wyboru wartości, kształtowania wrażliwości społecznej oraz umiejętności współżycia i współdziałania w grupie.

I. Wartości istotne dla jednostki - Dążenie do samopoznania

- Poznanie swoich mocnych stron, dostrzeganie i docenianie własnych sukcesów oraz kształtowanie pozytywnego myślenia o samym sobie.
- Kształtowanie umiejętności wyrażania własnych potrzeb, poglądów, zainteresowań i preferowanych wartości.
- Rozpoznawanie własnych emocji i kształtowanie umiejętności radzenia sobie z nimi.
- Uczenie rozwiązywania konfliktów.
- Kształtowanie zdolności do samooceny i samokontroli.
- Poznawanie własnego środowiska i przeżywanie radości obcowania z przyrodą.
- Rozwijanie troski o własne zdrowie, sprawność fizyczną i dobrą kondycję psychiczną.
- Poznawanie i wyrażanie siebie oraz przekształcanie świata poprzez własną aktywność twórczą.
- Budzenie wrażliwości estetycznej.

II. Wartości istotne dla grupy - Kształtowanie wrażliwości społecznej

- Kształtowanie osoby otwartej na potrzeby oraz uczucia drugiego człowieka.
- Rozwijanie wrażliwości empatycznej, rozumienia empatycznego.
- Wdrażanie do konstruktywnego komunikowania się z innymi.
- Przestrzeganie zasad kulturalnego zachowania.
- Współdecydowanie w planowaniu i realizacji zadań klasowych.
- Dbanie o przyjazną atmosferę w klasie, kultywowanie tradycji, zwyczajów i świąt klasowych.

III. Wartości ogólnoludzkie - Kształtowanie stosunku do otaczającego świata

- Stwarzanie sytuacji sprzyjających rozpoznawaniu, przeżywaniu i akceptowaniu wartości: dobro, piękno, prawda, sprawiedliwość, uczciwość, tolerancja, odpowiedzialność, przyjaźń, humanizm, pokój, godność, sumienność, rzetelność, demokracja;
- Kształtowanie świadomości ekologicznej i właściwych postaw wobec środowiska naturalnego;
- Okazywanie szacunku wobec życia w każdej postaci;
- Uwrażliwienie na konieczność kontaktów z różnymi formami kultury;


Podstawy programowe pracy wychowawczej w klasach IV - VI

I. Wartości istotne dla jednostki - Dążenie do samopoznania

- Rozwijanie podmiotowej tożsamości dziecka;
- Kształtowanie i wzmacnianie pozytywnego i realnego poczucia własnej wartości;
- Poznawanie swoich mocnych stron, dostrzeganie i docenianie własnych sukcesów i kształtowanie pozytywnego myślenia o samym sobie;
- Rozwijanie wiary we własne możliwości;
- Rozwijanie różnych form własnej aktywności;
- Dążenie do stawiania się indywidualnością, do bycia docenianym i dzielenia się własnymi uczuciami;
- Ukazywanie możliwości radzenia sobie z własnymi emocjami;
- Uczenie zachowań asertywnych:
- umiejętności odmawiania, przeciwstawiania się, przełamywania strachu przed odrzuceniem otoczenia, obrony własnych wyborów
- umiejętności przyjmowania zakazów i odmowy, pogodzenia się z odmową
- znoszenia “nie” w klasie, w rodzinie, w układach koleżeńskich
- umiejętności radzenia sobie z drobnymi wyrzeczeniami, umiejętności rezygnacji;
- Rozwijanie poczucia samodzielności i niezależności - umiejętności opierania się naciskom grupy;
- Kształtowanie zdolności do samooceny i samokontroli;
- Uczenie przyjmowania pochwał i krytyki ze strony innych oraz odnoszenia sukcesów i znoszenia porażek przy zachowaniu pozytywnego obrazu siebie;
- Rozwijanie wytrwałości w pokonywaniu napotykanych trudności;
- Rozwijanie inicjatywy, samodzielności, wytrwałości i odpowiedzialności w wykonywaniu podejmowanych zadań;
- Kształtowanie umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach społecznych;
- Uczenie rozwiązywania konfliktów /uświadomienie sobie własnych potrzeb oraz potrzeb innych i rozwiązywanie konfliktu przez kompromis/:
- wyrażanie uczuć
- rozpoznawanie potrzeb
- koordynowanie potrzeb
- stawianie granic /wybór najlepszego rozwiązania/
- przestrzeganie granic;
- Rozwijanie wyobraźni i postaw twórczych;
- Budzenie wrażliwości estetycznej;
- Dążenie do rozwoju indywidualnych zainteresowań artystycznych;
- Wdrażanie do czynnego uczestnictwa w odbiorze życia kulturalnego poprzez poszukiwanie najwłaściwszych książek oraz kształcących programów radiowych i telewizyjnych;
· Poznawanie i wyrażanie siebie oraz przekształcanie świata poprzez własną aktywność twórczą;
· Przejawianie troski o własne zdrowie, sprawność fizyczną i dobrą kondycję psychiczną;
· Propagowanie postaw i zachowań zmierzających do podniesienia sprawności fizycznej i dbałości o zdrowie;
· Poznawanie własnego środowiska, budzenie ciekawości w stosunku do najbliższego otoczenia;
· Przeżywanie radości w obcowaniu z przyrodą.


II. Wartości istotne dla grupy - Kształtowanie wrażliwości społecznej

- Kształtowanie osobowości otwartej na potrzeby oraz uczucia drugiego człowieka;
- Kształtowanie pozytywnego stosunku dziecka do świata, do innych ludzi;
- Rozwijanie wzajemnego szacunku, kształtowanie szacunku do innych ludzi oraz prawo do szacunku ze strony innych;
- Rozwijanie wrażliwości empatycznej, rozumienia empatycznego;
- Rozumienie i akceptacja uczuć innych ludzi;
- Rozpoznawanie cudzych uczuć;
- Wdrażanie do umiejętności nawiązywania kontaktów i konstruktywnego komunikowania się z innymi;
- Ćwiczenie w wyrażaniu informacji zwrotnej;
- Przewidywanie konsekwencji własnego postępowania;
- Podejmowanie odpowiedzialnych decyzji;
- Odpowiedzialność za swoje zachowanie i pracę w grupie;
- Wdrażanie do tworzenia planów działania oraz racjonalnego wykorzystania czasu;
- Rozwijanie umiejętności koncentracji uwagi podczas zajęć, wykonywania czynności;
- Wdrażanie do uważnego słuchania innych;
- Przestrzeganie zasad kulturalnego zachowania;
- Uczenie przepraszania, przebaczania, negocjowania;
- Uczestniczenie w budowaniu atmosfery wzajemnego zaufania;
- Współdecydowanie w planowaniu i realizacji zadań klasowych;
- Rozwijanie przynależności do grupy;
- Rozwijanie poczucia wspólnoty grupowej i podejmowanie wspólnych decyzji;
- Dbanie o przyjazną atmosferę w klasie, kultywowanie tradycji, zwyczajów i świąt klasowych; organizowanie imprez okolicznościowych integrujących uczniów i rodziców /imieniny kolegi, Dzień Matki i Ojca, dziadków, wigilia, mikołajki, święto wiosny, wycieczki/;
- Zainteresowanie historią i tradycjami szkoły;
- Prezentowanie osiągnięć szkolnych i pozaszkolnych /rozgrywki sportowe, osiągnięcia artystyczne, hobby/;
- Wdrażanie do czynnego udziału w pracach domowych i do odpowiedzialności za wykonywanie stałych obowiązków;
- Poszanowanie rzeczy, książek, sprzętu szkolnego;
- Dbanie o czystość i porządek w otoczeniu.


III. Wartości ogólnoludzkie - Kształtowanie stosunku do otaczającego świata

- Stwarzanie sytuacji sprzyjających rozpoznawaniu, przeżywaniu i akceptowaniu wartości: dobro, piękno, prawda, sprawiedliwość, uczciwość, tolerancja, odpowiedzialność, przyjaźń, humanizm, pokój, godność, sumienność, rzetelność, altruizm, solidarność, demokracja;
- Kształtowanie postaw prospołecznych;
- Wyrażanie szacunku dla odrębności innych;
- Uwrażliwienie na potrzeby innych;
- Rozwijanie życzliwości i troski o innych;
- Poszanowanie cudzej własności;
- Praca na rzecz innych: pomoc słabszym, chorym, starszym, przygotowywanie upominków świątecznych dla samotnych, organizowanie jasełek;
- Rozwijanie szacunku dla tradycji i bohaterów narodowych;
- Rozwijanie wrażliwości zarówno na wartości uniwersalne, jak i odrębne wartości własnego narodu;
- Rozwijanie tolerancji dla odmienności kultury innych narodów;
- Dążenie do częstego kontaktu z przyrodą;
- Uwrażliwienie na piękno przyrody;
- Kształtowanie świadomości ekologicznej i właściwych postaw wobec środowiska naturalnego;
- Budzenie współodpowiedzialności za stan środowiska;
- Inspirowanie działań ekologicznych;
- Upowszechnienie atrakcyjnych form spędzania czasu wolnego;
- Uwrażliwienie na konieczność kontaktów z różnymi formami kultury.



POWINNOŚCI WYCHOWAWCZE NAUCZYCIELA I WYCHOWAWCY:

I. Pełni rolę osoby wspierającej rozwój ucznia oraz pomagającej rodzicom w wychowywaniu dzieci poprzez umiejętność:
- rozpoznawania u wychowanków schematu reakcji emocjonalnych i procesów decyzyjnych,
- precyzyjnego nazywania wyników swoich obserwacji i sporządzania charakterystyki ucznia,
- wyboru właściwego sposobu rozmowy z uczniem na temat jego emocji i opanowania impulsywnej reakcji,
- budowania informacji zwrotnej,
- reżyserowania sytuacji wychowawczych, w których uczeń będzie doświadczał swego wpływu na bieg wydarzeń,
- zaprezentowania swoich wartości etycznych /jego postawa i wartości powinny stanowić dla uczniów autorytet/,
- zaprojektowania sytuacji pozwalającej uczniowi doświadczyć radości z czynienia dobra,
- budowania modeli sytuacji, w której uczeń może przybliżać wartości etyczne swojemu koledze

II. Wychowawca buduje zespół klasowy i wdraża uczniów do pełnienia ról społecznych poprzez umiejętność:
- tworzenia sytuacji, które pozwolą uczniowi doświadczyć, że nauczyciel jest częścią klasy,
- aktywnego i empatycznego słuchania w czasie kontaktu z uczniem,
- budowania komunikatu “ja”,
- określania zasad asertywnych oraz ich identyfikacji,
- wyboru i zastosowania technik integrujących grupę oraz ćwiczących zasady współżycia,
- konstruowania sytuacji rozwiązywania zadań i problemów w grupie,
- umiejętność określania najistotniejszych elementów i zasad pracy grupy.

III. Wychowawca planuje, diagnozuje potrzeby wychowawcze oraz sprawdza efekty własnej pracy poprzez umiejętność:
- konstruowania szkolnych programów wychowawczych zgodnie z poznanymi procedurami,
- określania potrzeb i oczekiwań uczniów oraz rodziców,
- umiejętność wybrania właściwego dla siebie programu działania, konstruowania prostych kwestionariuszy i wywiadu.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

1. Każdy ze społeczności szkolnej może zgłosić wniosek o dokonanie zmiany w programie wychowawczym szkoly:
- Uczniowie- za pośrednictwem Samorządu Uczniowskiego
- Rodzice- za pośrednictwem Komitetu Rodzicielskiego
- Nauczyciele- za pośrednictwem Rady Pedagogicznej

2. Pisemny wniosek rozpatruje rada pedagogiczna na najbliższym posiedzeniu. Wybrany przez radę zespół opracowuje projekt zmian, który przedstawia się do zaopiniowania wszystkim organom szkoły.
3. Po uzyskaniu pozytywnej opinii, Rada pedagogiczna dokonuje zmiany podejmując stosowną uchwałę.
4. O zmianach uczniów i rodziców powiadamia się na początku nowego roku szkolnego.

Poznaj zasady współpracy z Poradnią Psychologiczno- Pedagogiczną